مراحل دادرسی کیفری از صفر تا صد : وقتی یک جرم رخ می دهد یا اتهامی مطرح می شود، معمولاً اولین سؤال برای مردم این است که «پرونده کیفری دقیقاً چه مراحلی دارد؟» خیلی ها تصور می کنند همه چیز با یک شکایت تمام می شود یا با یک جلسه در دادگاه به نتیجه می رسد.
اما واقعیت این است که دادرسی کیفری یک مسیر چندمرحله ای است که از اقدام های اولیه (گزارش جرم یا ثبت شکواییه) شروع می شود، از «تحقیقات مقدماتی» در دادسرا عبور می کند، به «دادگاه» می رسد، ممکن است وارد «تجدیدنظر» یا حتی مراحل فوق العاده شود، و در نهایت با «اجرای حکم» پایان می گیرد.
این مقاله یک راهنمای کامل و کاربردی درباره مراحل دادرسی کیفری است؛ طوری که اگر شاکی هستید، بدانید چه اقدام هایی باید انجام دهید و از چه حقوقی برخوردارید؛ و اگر متهم هستید، بدانید چه اشتباه هایی ممکن است به ضررتان تمام شود و چگونه باید از حقوق قانونی خود در هر مرحله استفاده کنید.
اگر می خواهید در مسیر پیگیری یا دفاع، از یک مرجع آنلاین حقوقی استفاده کنید، می توانید از مطالب آموزشی و مسیرهای راهنمایی وکیل ماهر بهره ببرید. همچنین در پرونده های حساس و موضوعات جدی کیفری، استفاده از رویکرد تخصصی خدمات کیفری می تواند به تصمیم گیری درست در هر مرحله کمک کند.
دادرسی کیفری چیست و چرا مرحله بندی آن مهم است؟
دادرسی کیفری به مجموعه اقدام ها و تصمیم های قانونی گفته می شود که برای کشف جرم، شناسایی مرتکب، رسیدگی به اتهام، صدور رأی و اجرای آن انجام می گیرد.
مرحله بندی دادرسی از این جهت مهم است که هر مرحله: زمان بندی، مرجع رسیدگی، نوع تصمیم ها، حقوق طرفین و راه های اعتراض مخصوص به خود را دارد.
برای مثال، اشتباه در مرحله تحقیقات مقدماتی ممکن است باعث شود پرونده در همان ابتدا با قرار منع تعقیب بسته شود، یا برعکس اگر متهم هستید، یک جمله شتاب زده در بازجویی می تواند سال ها علیه شما مورد استناد قرار بگیرد.
بنابراین شناخت مراحل دادرسی، فقط یک بحث تئوری نیست؛ بلکه یک نقشه راه عملی برای مدیریت پرونده است.
نمای کلی مراحل دادرسی کیفری
برای اینکه تصویر ذهنی روشنی داشته باشید، مسیر رایج پرونده کیفری (در بسیاری از جرایم) به شکل زیر است:
- مرحله ۱: اقدام اولیه (گزارش جرم، مراجعه به پلیس/کلانتری یا ثبت شکواییه)
- مرحله ۲: تحقیقات مقدماتی (ضابطان، کلانتری، دادسرا، بازپرس/دادیار)
- مرحله ۳: تصمیم نهایی دادسرا (منع تعقیب/موقوفی تعقیب/جلب به دادرسی و صدور کیفرخواست)
- مرحله ۴: رسیدگی در دادگاه بدوی (جلسات، دفاع، ادله، رأی)
- مرحله ۵: طرق اعتراض (تجدیدنظر و در موارد خاص فرجام/اعاده دادرسی و…)
- مرحله ۶: اجرای احکام کیفری (اجرای مجازات، رد مال، دیه، جزای نقدی و…)
در ادامه، هر مرحله را با جزئیات، نکات عملی و اشتباهات رایج توضیح می دهیم.
مرحله ۱: شروع پرونده کیفری (گزارش جرم یا شکواییه)
آغاز دادرسی کیفری معمولاً با یکی از این حالت ها اتفاق می افتد: یا یک نفر به عنوان شاکی شکایت می کند (شکواییه ثبت می کند)، یا جرم از طریق گزارش ضابطان، گزارش رسمی یک نهاد، یا مشاهده جرم توسط مأموران اعلام می شود.
اگر شما شاکی هستید، اولین قدم غالباً «تنظیم و ثبت شکواییه» است؛ یعنی نوشتن متن شکایت با ذکر مشخصات طرفین، شرح ماوقع، زمان و مکان وقوع جرم، ادله و درخواست رسیدگی. هرچه شکواییه دقیق تر باشد، دادسرا سریع تر به مسیر درست می افتد.
اگر شما متهم هستید، شروع پرونده ممکن است با احضار، تماس کلانتری، یا ابلاغیه از دادسرا همراه باشد. در این حالت مهم است بدانید که از همان لحظه اول، هر رفتار و هر حرف شما می تواند در پرونده ثبت شود. عجله برای توضیح دادن بدون داشتن تصویر کامل از موضوع، یکی از خطاهای رایج در این مرحله است.
نکات کاربردی مرحله شروع
اگر شاکی هستید، قبل از هر اقدام، ادله را دسته بندی کنید: رسیدها، پیام ها، فایل های صوتی، تصاویر، شهادت شهود، گزارش پزشکی قانونی (در ضرب و جرح)، پرینت حساب (در جرایم مالی) و هر سندی که ادعای شما را قابل اثبات می کند.
اگر متهم هستید، سعی کنید اول اتهام و مدارک را بفهمید، بعد توضیح دهید.
بسیاری از پرونده ها به خاطر «روایت های متناقض» سخت می شوند؛ یعنی فرد در جلسه اول یک چیز می گوید و بعداً چیز دیگری.
این تناقض ها گاهی مهم تر از اصل موضوع می شود.
در پرونده های جدی، به خصوص زمانی که احتمال قرارهای تأمین سنگین یا اختلاف های پیچیده وجود دارد، پیگیری هدفمند در قالب خدمات کیفری می تواند از اتلاف وقت و اشتباهات ابتدایی جلوگیری کند.
مرحله ۲: تحقیقات مقدماتی (مهم ترین مرحله پرونده کیفری)
تحقیقات مقدماتی قلب دادرسی کیفری است. بسیاری از تصمیم های سرنوشت ساز، قبل از ورود پرونده به دادگاه همین جا گرفته می شود.
هدف تحقیقات مقدماتی این است که: حقیقت روشن تر شود، ادله جمع آوری گردد، اتهام دقیق تر مشخص شود، و در نهایت معلوم شود پرونده باید به دادگاه برود یا نه.
این مرحله معمولاً در دادسرا انجام می شود و ممکن است بخشی از اقدامات توسط ضابطان (مثل پلیس/کلانتری) صورت بگیرد.
به همین دلیل، همکاری یا عدم همکاری طرفین، ارائه ادله، درخواست های تحقیقی، و نحوه تنظیم اظهارات، نقش کلیدی دارد.
۲-۱) نقش ضابطان و اقدامات اولیه
در بسیاری از پرونده ها، ابتدا کلانتری یا ضابطان اقدام هایی مثل گرفتن توضیح اولیه، ثبت شکایت، جمع آوری برخی ادله، تهیه گزارش، یا ارجاع به پزشکی قانونی را انجام می دهند.
گاهی هم متهم «تحت نظر» قرار می گیرد و بعد به مرجع قضایی معرفی می شود.
نکته مهم: گزارش ضابطان و صورت جلسه ها در پرونده باقی می ماند.
اگر اظهارات شما دقیق نباشد یا ایرادی در روند ثبت اتفاق بیفتد، بعداً اصلاح آن سخت تر می شود. بنابراین حتی «مرحله کلانتری» را نباید سبک گرفت.
۲-۲) ارجاع به دادسرا و تشکیل پرونده قضایی
با ورود پرونده به دادسرا، معمولاً به شعبه ای ارجاع می شود و مقام قضایی (بازپرس یا دادیار) تحقیقات را هدایت می کند. در این مرحله ممکن است ابلاغیه برای حضور شاکی و متهم صادر شود و از هر دو طرف تحقیق به عمل آید.
شاکی باید روایت منظم، ادله روشن و درخواست های تحقیقی مشخص ارائه کند. متهم هم باید بداند دفاع خوب فقط «انکار» نیست؛ دفاع خوب یعنی پاسخ منسجم و مستند، بدون تناقض و بدون اضافه گویی.
۲-۳) تفهیم اتهام، بازجویی و صورت جلسه ها
یکی از نقاط حساس تحقیقات مقدماتی، تفهیم اتهام و اخذ اظهارات است. آنچه در صورت جلسه ثبت می شود، معمولاً بعداً در دادگاه هم مبنا قرار می گیرد.
بسیاری از افراد تصور می کنند «بعداً توضیح می دهم»، اما در عمل، توضیح جدید اگر با متن اولیه تناقض داشته باشد، به ضرر فرد تمام می شود.
اگر شاکی هستید، دقت کنید که شرح ماوقع باید به «واقعه + سند» تبدیل شود.
یعنی هر ادعا، پشتوانه داشته باشد. اگر متهم هستید، مراقب باشید از حدس و گمان حرف نزنید، مسئولیت چیزهایی را که مطمئن نیستید نپذیرید، و برای هر دفاعی که مطرح می کنید، اگر سند دارید آن را در زمان مناسب ارائه کنید.
۲-۴) جمع آوری ادله: کارشناسی، استعلام، بازسازی، معاینه محل
در تحقیقات مقدماتی ممکن است اقدامات متنوعی انجام شود: ارجاع به کارشناس رسمی (مثلاً در تصادف، جعل، ضرر و زیان، بررسی امضا و دست خط، کارشناسی دیجیتال)، استعلام از بانک یا مخابرات، بررسی دوربین های مداربسته، معاینه محل، تحقیق از شهود و مطلعان.
نکته عملی این است که طرفین می توانند درخواست های تحقیقی مشخص ارائه کنند. شاکی اگر ادله ای دارد که در معرض نابودی است (مثل پیام ها یا دوربین ها)، باید سریع درخواست کند. متهم هم اگر ادله ای دارد که بی گناهی یا عدم انتساب را نشان می دهد، بهتر است در همین مرحله پرونده را روشن تر کند.
در پرونده های حساس، این مرحله جایی است که تصمیم های «تاکتیکی» گرفته می شود:
- چه چیزی را چه زمانی ارائه کنیم؟
- کدام درخواست تحقیقی مفید است؟
- کدام ادله به ضرر ما تمام می شود؟
در همین نقطه، استفاده تخصصی از خدمات کیفری می تواند مسیر پرونده را دقیق تر کند.
۲-۵) قرارهای تأمین کیفری و آثار آن ها
در دادسرا ممکن است برای متهم قرار تأمین صادر شود؛ مانند التزام، کفالت، وثیقه و در موارد خاص بازداشت موقت.
هدف قرار تأمین این است که متهم در دسترس باشد و روند رسیدگی مختل نشود.
این تصمیم ها می تواند زندگی فرد را به طور جدی تحت تأثیر قرار دهد، به خصوص اگر قرار سنگین باشد.
اگر قرار تأمین سنگین صادر شد، معمولاً راه های قانونی برای اعتراض یا درخواست تبدیل قرار وجود دارد.
اما نکته مهم این است که اعتراض های موفق معمولاً با استدلال دقیق درباره «تناسب» و «ضرورت» شکل می گیرد، نه صرفاً با گفتن اینکه «من بی گناهم».
مرحله ۳: تصمیم نهایی دادسرا (پرونده بسته می شود یا به دادگاه می رود)
پس از تکمیل تحقیقات مقدماتی، دادسرا باید تصمیم بگیرد که پرونده به دادگاه ارسال شود یا خیر. این تصمیم معمولاً در قالب چند حالت اصلی دیده می شود:
۳-۱) قرار منع تعقیب
اگر دادسرا به این نتیجه برسد که عمل انجام شده جرم نیست، یا ادله کافی برای انتساب اتهام وجود ندارد، ممکن است قرار منع تعقیب صادر شود.
برای شاکی، این نقطه بسیار مهم است؛ چون اگر واقعاً ادله وجود دارد، باید در مسیر اعتراض و تکمیل ادله به موقع اقدام کند.
از منظر متهم، صدور منع تعقیب معمولاً به معنی پایان یافتن تعقیب در همان مرحله است، اما باید دقت کرد که در برخی شرایط، امکان اعتراض طرف مقابل وجود دارد و پرونده ممکن است دوباره فعال شود.
۳-۲) قرار موقوفی تعقیب
در برخی شرایط خاص، تعقیب متوقف می شود؛ مثلاً در مواردی که جهات قانونی توقف فراهم شده باشد. این موضوع بسته به نوع جرم، وضعیت طرفین و شرایط قانونی پرونده متفاوت است.
۳-۳) قرار جلب به دادرسی و صدور کیفرخواست
اگر دادسرا ادله را کافی بداند، قرار جلب به دادرسی صادر می شود و سپس کیفرخواست تنظیم می گردد.
کیفرخواست یعنی اعلام رسمی اتهام و ارسال پرونده به دادگاه برای رسیدگی و صدور رأی.
این مرحله برای هر دو طرف مهم است: شاکی باید ببیند آیا عنوان اتهام درست منعکس شده و آیا ادله کافی به دادگاه منتقل شده است.
متهم باید از همین لحظه برای دفاع در دادگاه آماده شود، چون مسیر رسیدگی وارد فاز جدی تری می شود.
مرحله ۴: رسیدگی در دادگاه بدوی (جلسه دادگاه و صدور رأی)
با ارسال پرونده به دادگاه، رسیدگی قضایی وارد مرحله ای می شود که معمولاً مردم آن را «اصل دادگاه» می دانند.
در دادگاه بدوی، قاضی (یا هیأت قضایی) با بررسی کیفرخواست، ادله، اظهارات طرفین و دفاعیات، تصمیم نهایی اولیه را می گیرد.
در این مرحله ممکن است جلسات رسیدگی تشکیل شود، شهود احضار شوند، کارشناس دعوت شود، دفاعیات کتبی یا شفاهی ارائه گردد و در نهایت رأی صادر شود.
نکته مهم این است که دادگاه غالباً روی پایه ای حرکت می کند که در دادسرا شکل گرفته؛ بنابراین اگر مرحله تحقیقات مقدماتی خوب مدیریت نشده باشد، کار در دادگاه سخت تر می شود.
دادگاه از چه چیزهایی قانع می شود؟ (نگاه عملی)
دادگاه معمولاً به «ادله قابل اعتماد» و «روایت منسجم» توجه ویژه دارد. اگر شاکی هستید، باید بین ادله و روایت شما ارتباط روشن باشد. اگر متهم هستید، باید دفاع شما هم زمان «منطقی»، «مستند» و «بدون تناقض» باشد.
در بسیاری از پرونده ها، اشتباه رایج این است که افراد در دادگاه دوباره همان حرف های پراکنده مرحله اول را تکرار می کنند. اما دادگاه نیاز دارد دقیقاً بفهمد:
- چه اتفاقی افتاده؟
- دلیل شما چیست؟
- پاسخ شما به دلیل طرف مقابل چیست؟
اگر پرونده پیچیده است، بهتر است دفاع یا پیگیری با نگاه تخصصی جلو برود و در صورت نیاز از خدمات کیفری استفاده شود تا مسیر ارائه ادله و دفاع در دادگاه دقیق تر باشد.
رأی دادگاه بدوی چه انواعی دارد؟
در پایان، دادگاه ممکن است حکم برائت صادر کند، یا حکم محکومیت، یا در برخی موارد تصمیم های شکلی. در صورت محکومیت، نوع مجازات بسته به جرم می تواند شامل حبس، جزای نقدی، شلاق (در موارد قانونی)، محرومیت ها، رد مال، دیه و… باشد.
بعد از صدور رأی، معمولاً بحث «اعتراض» مطرح می شود؛ یعنی اینکه آیا رأی قابل تجدیدنظر است یا نه، و اگر هست در چه مهلتی باید اقدام شود.
مرحله ۵: اعتراض به رأی (تجدیدنظر و روش های دیگر یا روش های عادی اعتراض)
همه رأی ها به یک شکل قابل اعتراض نیستند، اما در بسیاری از پرونده ها امکان تجدیدنظرخواهی وجود دارد.
تجدیدنظر یعنی بررسی مجدد رأی دادگاه بدوی توسط مرجع بالاتر (دادگاه تجدیدنظر).
در این مرحله، پرونده دوباره از زاویه حقوقی و گاهی شکلی و ماهوی بررسی می شود.
نکته مهم این است که تجدیدنظر، «جلسه تکرار دادگاه بدوی» نیست.
اعتراض موفق معمولاً به ایرادهای مشخص تکیه می کند: ایراد در استدلال رأی، ایراد در ارزیابی ادله، ایراد شکلی در روند رسیدگی، یا وجود دلایل جدید و مؤثر.
برای شاکی، تجدیدنظر می تواند فرصت اصلاح رأی های اشتباه یا سبک شدن برخورد باشد.
برای متهم، تجدیدنظر یک مسیر حیاتی برای کاهش مجازات، رفع محکومیت یا اصلاح رأی است.
در پرونده های سنگین یا حساس، تنظیم درست لایحه تجدیدنظر و مدیریت ادله، ارزش بسیار بالایی دارد.
مراحل خاص تر یا روش های فوق العاده : فرجام، اعاده دادرسی، اعتراض ثالث و…
در برخی پرونده ها و تحت شرایط قانونی، ممکن است علاوه بر تجدیدنظر، راه های دیگری هم وجود داشته باشد؛ مثل فرجام خواهی (در مواردی که قانون اجازه داده)، اعاده دادرسی (در شرایط خاص مثل کشف دلیل جدید یا تعارض آراء)، یا سایر طرق فوق العاده.
این ها موارد تخصصی تری است و بسته به نوع جرم، مرجع صادرکننده و ماهیت رأی تفاوت دارد.
اگر پرونده وارد این مرحله ها می شود، معمولاً جزئیات بسیار فنی می شود و تصمیم اشتباه می تواند فرصت را از بین ببرد.
در چنین شرایطی، پیگیری تخصصی و مرحله ای در حوزه خدمات کیفری می تواند برای انتخاب مسیر درست کمک کننده باشد.
مرحله ۶: اجرای احکام کیفری (پایان واقعی پرونده)
بسیاری از مردم فکر می کنند پرونده با صدور رأی تمام می شود؛ اما در عمل، «پایان واقعی» وقتی است که حکم اجرا شود. اجرای احکام کیفری واحدی است که مسئول اجرای مجازات ها و تصمیم های مالی و غیرمالیِ رأی است.
در این مرحله ممکن است موضوع هایی مثل اجرای حبس، تبدیل مجازات در شرایط خاص، تقسیط جزای نقدی، پرداخت یا وصول دیه، رد مال، رفع توقیف یا اعمال محرومیت ها مطرح شود.
برای شاکی، این مرحله معمولاً محل مطالبه عملی حقوق است؛ یعنی وصول پول، دیه یا رد مال.
برای محکوم علیه (متهم محکوم)، این مرحله محل مدیریت شرایط اجرای حکم و پیگیری های قانونی مرتبط است.
نکته مهم: تفاوت «محکومیت» با «وصول حق»
گاهی شاکی حکم محکومیت می گیرد اما در وصول حق دچار مشکل می شود؛ چون محکوم علیه مالی ندارد، یا اموال پنهان است، یا مسیر اجرا درست دنبال نمی شود. به همین دلیل، از همان مرحله دادسرا و دادگاه باید به «اجرایی بودن نتیجه» فکر کرد:
- رد مال چگونه انجام می شود؟
- دیه از چه منبعی پرداخت می شود؟
- اگر مالی وجود دارد چگونه باید شناسایی شود؟
در پرونده های مالی، این نگاه اجرایی از ابتدا بسیار مهم است و می تواند تفاوت بین «حکم روی کاغذ» و «نتیجه واقعی» را رقم بزند.
حقوق شاکی در مراحل دادرسی کیفری (چکیده کاربردی)
شاکی در پرونده کیفری فقط «کسی که شکایت کرده» نیست؛ شاکی حقوقی دارد که اگر فعال نشود، پرونده ممکن است کند یا بی نتیجه شود. چند حق مهم شاکی:
- حق ارائه دلیل و معرفی شاهد و درخواست تحقیقات تکمیلی
- حق اطلاع از روند رسیدگی و پیگیری ابلاغ ها
- حق اعتراض به برخی تصمیم ها (در حدود قانون)
- حق مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم (با رعایت تشریفات)
- حق حضور در جلسات مهم و بیان توضیحات
اگر شاکی هستید، مهم ترین توصیه این است: پرونده را «با ادله» جلو ببرید نه با احساسات. شکایت دقیق، ادله منظم و پیگیری درست، سه ستون اصلی موفقیت در پرونده کیفری است.
حقوق متهم در مراحل دادرسی کیفری (برای پیشگیری از اشتباهات پرهزینه)
اگر متهم هستید، باید بدانید که نظام کیفری برای شما هم حقوقی در نظر گرفته است. دانستن این حقوق به معنی فرار از قانون نیست؛ به معنی داشتن یک رسیدگی منصفانه است. چند حق مهم متهم:
- حق اطلاع از اتهام و دلایل کلی انتساب
- حق دفاع و ارائه دلیل و معرفی شاهد
- حق اعتراض به برخی قرارها و تصمیم ها (در حدود قانون)
- حق داشتن وکیل و استفاده از مشاوره حقوقی
- حق برخورداری از روند قانونی و ثبت درست صورت جلسه ها
در عمل، مهم ترین اشتباه متهمان «توضیح دادن زیاد و بدون نقشه» است. اگر دفاع شما پراکنده و متناقض باشد، حتی اگر اصل موضوع به نفع شما باشد، پرونده می تواند سخت شود. مدیریت درست اظهارات، زمان ارائه مدارک و مسیر اعتراض ها، در پرونده های جدی اهمیت دارد.
اشتباهات رایج در پرونده های کیفری که مسیر دادرسی را خراب می کند
چه شاکی باشید و چه متهم، چند اشتباه پرتکرار وجود دارد که باعث کندی، شکست یا هزینه های اضافی می شود:
- ثبت شکایت مبهم و کلی بدون ذکر زمان، مکان، نحوه وقوع و ادله.
- پیگیری نکردن ابلاغ ها و مهلت ها (فرصت اعتراض یا ارائه مدارک از دست می رود).
- ارائه ادله ناقص یا بی کیفیت (اسکرین شات بدون تاریخ، فایل بدون مشخصات، رسید بدون توضیح).
- مذاکره های پرخطر با طرف مقابل (تهدید، توهین، افشاگری) که پرونده جدید ایجاد می کند.
- تمرکز صرف بر «احساس حق» به جای «اثبات حق».
جمع بندی نهایی: مراحل دادرسی کیفری از صفر تا صد
اگر بخواهیم یک نکته را به عنوان عصاره این مقاله بگوییم: پرونده کیفری را باید از همان ابتدا درست چید.
مرحله تحقیقات مقدماتی در دادسرا، تعیین کننده ترین مرحله است؛ چون ادله در آنجا شکل می گیرد و بسیاری از تصمیم ها قبل از دادگاه گرفته می شود.
سپس دادگاه بر اساس همین بنیادها رأی می دهد و در نهایت اجرای حکم نتیجه واقعی را مشخص می کند.
اگر شما شاکی هستید، تمرکز اصلی باید روی «شرح دقیق + ادله قابل اثبات + پیگیری منظم» باشد.
اگر متهم هستید، تمرکز اصلی باید روی «دفاع منسجم + پرهیز از تناقض + استفاده درست از حقوق قانونی» باشد.
در پرونده های سنگین یا پیچیده، داشتن یک نقشه راه و پیگیری تخصصی در حوزه خدمات کیفری می تواند از هزینه های بزرگ جلوگیری کند.
تذکر مهم: این مقاله آموزشی و عمومی است و جایگزین مشاوره حقوقی اختصاصی با بررسی مدارک و جزئیات پرونده نیست.
مراحل، مهلت ها و راهبرد مناسب ممکن است با توجه به نوع جرم، وضعیت طرفین و مرجع رسیدگی متفاوت باشد.
پرسش های پرتکرار درباره مراحل دادرسی کیفری
۱) پرونده کیفری چقدر طول می کشد؟
مدت زمان به عوامل زیادی بستگی دارد: نوع جرم، حجم ادله، تعداد متهمان، نیاز به کارشناسی، شلوغی شعبه، و اینکه آیا پرونده وارد تجدیدنظر می شود یا نه.
اما نکته مهم این است که شکواییه دقیق و ادله منظم معمولاً زمان رسیدگی را کاهش می دهد.
۲) آیا همه پرونده ها به دادگاه می روند؟
خیر. برخی پرونده ها در دادسرا با قرار منع تعقیب یا موقوفی تعقیب پایان می یابد. فقط پرونده هایی که ادله کافی داشته باشند معمولاً با کیفرخواست به دادگاه ارسال می شوند.
۳) اگر شاکی گذشت کند پرونده تمام می شود؟
این موضوع به «قابل گذشت یا غیرقابل گذشت بودن جرم» بستگی دارد. در جرایم قابل گذشت، گذشت می تواند موجب توقف تعقیب شود. اما در جرایم غیرقابل گذشت، گذشت ممکن است فقط بر میزان مجازات یا برخی آثار تأثیر بگذارد. جزئیات هر پرونده مهم است و باید دقیق بررسی شود.
۴) آیا می شود در دادسرا با ارائه مدرک جدید پرونده را عوض کرد؟
بله. تحقیقات مقدماتی محل جمع آوری ادله است. ارائه دلیل جدید یا درخواست تحقیقات تکمیلی در زمان مناسب می تواند مسیر پرونده را تغییر دهد. در بسیاری از پرونده ها، یک استعلام یا یک کارشناس درست، نتیجه را کاملاً عوض می کند.
