پرسش « دعاوی ملکی چیست؟ » معمولاً زمانی مطرح می شود که اختلافی واقعی بر سر خانه، زمین، آپارتمان، مغازه، سرقفلی، حق ارتفاق، حدود ملک، سند، یا حتی یک قرارداد خریدوفروش به وجود آمده است.
در چنین شرایطی، بسیاری از افراد نمی دانند باید از کجا شروع کنند، چه مدارکی لازم دارند، دعوا را در دادگاه مطرح کنند یا در اداره ثبت، و آیا راه های سریع تری مثل مذاکره، داوری یا سازش وجود دارد یا نه.
در این مقاله، به زبان ساده اما دقیق توضیح می دهیم که دعاوی ملکی چه هستند، چرا ایجاد می شوند، چه دسته بندی هایی دارند (حقوقی، کیفری، ثبتی)، و هر کدام معمولاً چه مسیر رسیدگی و چه مدارکی نیاز دارند.

همچنین نکات مهمی را می گوییم که معمولاً در ابتدای کار نادیده گرفته می شوند اما در نتیجه پرونده اثر تعیین کننده دارند؛ از جمله نقش وکیل حقوقی در انتخاب عنوان صحیح دعوا، تنظیم خواسته ها، و مدیریت ادله.
اگر به دنبال مسیر مطمئن برای اقدام آنلاین و دریافت راهنمایی مرحله به مرحله هستید، می توانید از مجموعه وکیل ماهر استفاده کنید تا قبل از هر اقدام، مسیر حقوقی و ثبتی پرونده خود را دقیق بشناسید.
تعریف دقیق دعاوی ملکی
دعاوی ملکی به مجموعه اختلافات و پرونده هایی گفته می شود که موضوع آن ها «ملک» است؛ یعنی هر نوع مال غیرمنقول مانند زمین، آپارتمان، خانه، باغ، مغازه، انباری، پارکینگ، یا حقوق وابسته به آن مثل حق عبور، حق ارتفاق، حق انتفاع، سرقفلی و حق کسب و پیشه. این دعاوی ممکن است بین خریدار و فروشنده، موجر و مستأجر، شرکای ملک مشاع، ورثه، سازنده و مالک، یا حتی بین مالک و اشخاص ثالث (مثل متصرف یا همسایه) ایجاد شود.
نکته کلیدی این است که «ملکی بودن» صرفاً به معنای دعوا بر سر سند نیست. گاهی دعوا از یک قرارداد شروع می شود (مثلاً مبایعه نامه، مشارکت در ساخت، اجاره، پیش فروش)، اما نتیجه آن به مالکیت یا منافع ملک مرتبط است. بنابراین، پرونده های ملکی معمولاً تلفیقی از قراردادها، امور ثبتی و قواعد حقوقی و آیین دادرسی هستند.
چرا دعاوی ملکی این قدر رایج هستند؟
ارزش بالای ملک، پیچیدگی اسناد و نقل وانتقال ها، تفاوت «تصرف» با «مالکیت»، و وجود عرف ها و قراردادهای دستی، باعث می شود اختلافات ملکی بیشتر از بسیاری از حوزه های دیگر رخ دهد. به خصوص وقتی معامله با قولنامه های غیر دقیق انجام شده باشد یا طرفین بدون بررسی وضعیت ثبتی و حقوقی ملک اقدام کنند، احتمال طرح دعوا بالا می رود.
از طرف دیگر، بسیاری از افراد تصور می کنند هر اختلاف ملکی باید فوراً دادگاه برود؛ در حالی که در بعضی موارد، مسیر درست ابتدا امور ثبتی است و در برخی موارد، اقدام فوری مثل «دستور موقت» یا «تأمین خواسته» می تواند جلوی خسارت بیشتر را بگیرد. همین جا نقش وکیل حقوقی پررنگ می شود: انتخاب مسیر غلط ممکن است زمان و هزینه را چند برابر کند.
دسته بندی اصلی دعاوی ملکی
برای اینکه بدانیم «دعاوی ملکی چیست»، باید آن را به سه شاخه اصلی تقسیم کنیم: دعاوی ملکی حقوقی، دعاوی ملکی کیفری و دعاوی ملکی ثبتی. هر شاخه دادگاه یا مرجع رسیدگی متفاوت، ادله متفاوت، و نتیجه متفاوت دارد.
۱) دعاوی ملکی حقوقی
دعاوی حقوقی زمانی مطرح می شود که اختلاف بر سر «حق» یا «تعهد» است؛ مثل مالکیت، تحویل ملک، تنظیم سند، اجاره، تخلیه، خلع ید، افراز، رفع مزاحمت، یا الزام به انجام تعهدات قراردادی. در این نوع پرونده ها، هدف معمولاً گرفتن حکم برای الزام طرف مقابل، اثبات حق، یا جبران خسارت است.
۲) دعاوی ملکی کیفری
دعاوی کیفری زمانی مطرح می شود که رفتار طرف مقابل جنبه «جرم» پیدا کند؛ مثل فروش مال غیر، جعل سند، کلاهبرداری ملکی، خیانت در امانت در اسناد یا وجوه مرتبط با ملک، ورود غیرمجاز و تخریب، یا انتقال معارض در موارد خاص. در پرونده های کیفری، هدف می تواند هم مجازات باشد و هم در کنار آن، پیگیری حقوقی برای جبران خسارت.
۳) دعاوی ملکی ثبتی
دعاوی ثبتی به اختلافاتی گفته می شود که محور آن ها «ثبت» است؛ یعنی سند رسمی، حدود ثبتی، اشتباهات ثبتی، اعتراض به ثبت، افراز در اداره ثبت (در مواردی که شرایط دارد)، تعارض اسناد، یا مسائل مرتبط با اجرای ثبت (مثل اجراییه های مربوط به رهن و وثیقه). در این پرونده ها، شناخت دقیق امور ثبتی و مرجع صالح اهمیت زیادی دارد.
اگر پرونده شما ترکیبی است (مثلاً هم قرارداد دارید، هم مشکل ثبتی، هم احتمال جرم)، بهتر است قبل از هر اقدام، با یک وکیل حقوقی مشورت کنید تا مشخص شود کدام مسیر باید اولویت داشته باشد.
رایج ترین دعاوی ملکی حقوقی (با توضیح کاربردی)

الزام به تنظیم سند رسمی
یکی از معروف ترین پرونده ها زمانی رخ می دهد که خریدار ملک، مبایعه نامه یا قرارداد دارد اما فروشنده برای انتقال سند رسمی در دفترخانه حاضر نمی شود. در این حالت، دعوای «الزام به تنظیم سند رسمی» مطرح می شود. معمولاً در کنار آن، خواسته هایی مثل «الزام به تحویل ملک»، «الزام به فک رهن»، یا «الزام به اخذ پایان کار/صورت مجلس تفکیکی» نیز مطرح می شود.
موفقیت در این دعوا به جز قرارداد، به وضعیت ثبتی ملک، بدهی های احتمالی، و قابلیت انتقال رسمی بستگی دارد. در بسیاری از موارد، بررسی دقیق امور ثبتی قبل از طرح دعوا ضروری است.
خلع ید
«خلع ید» زمانی مطرح می شود که مالک (با سند معتبر) می خواهد متصرفی را که بدون اجازه در ملک حضور دارد، بیرون کند. این دعوا معمولاً نیاز به اثبات مالکیت و اثبات تصرف خوانده دارد. خلع ید با «تخلیه ید» یا «تخلیه ملک» تفاوت دارد؛ تخلیه معمولاً در رابطه موجر و مستأجر مطرح می شود، اما خلع ید در تصرفات غیرمجاز و بدون قرارداد.
رفع تصرف عدوانی، مزاحمت و ممانعت از حق
این دسته، دعاوی مرتبط با «تصرف» هستند. اگر کسی به صورت عدوانی ملک را از تصرف شما خارج کند، «رفع تصرف عدوانی» مطرح می شود. اگر ملک در تصرف شماست اما دیگری مزاحمت ایجاد می کند (مثلاً مانع استفاده کامل می شود)، «رفع مزاحمت» مطرح می شود. اگر مانع استفاده شما از یک حق مثل حق عبور یا حق ارتفاق شود، «ممانعت از حق» مطرح می شود.
این پرونده ها گاهی مسیر حقوقی دارند و در برخی شرایط، امکان پیگیری کیفری هم به وجود می آید. انتخاب مسیر صحیح، دقیقاً همان نقطه ای است که تجربه یک خدمات حقوقی حرفه ای می تواند روند را کوتاه تر و نتیجه را قوی تر کند.
افراز و تقسیم ملک مشاع
وقتی چند نفر در یک ملک شریک هستند (ملک مشاع)، اختلافات زیادی رخ می دهد: یکی می خواهد سهمش را جدا کند، دیگری مخالف است، یا امکان استفاده مشترک وجود ندارد. در این وضعیت، «افراز» یا «تقسیم» مطرح می شود. اگر ملک قابل افراز باشد، سهم ها جدا می شود؛ اگر قابل افراز نباشد، مسیر به سمت فروش ملک و تقسیم ثمن می رود.
در بسیاری از پرونده ها، مرجع رسیدگی می تواند اداره ثبت یا دادگاه باشد (بسته به شرایط ملک و نوع سند). بنابراین شناخت امور ثبتی و تشخیص مرجع صالح اهمیت حیاتی دارد.
الزام به تحویل ملک و مطالبه خسارت
گاهی معامله انجام شده اما ملک تحویل نشده است، یا تحویل با تأخیر انجام می شود. در این موارد، علاوه بر الزام به تحویل، می توان خسارت تأخیر، وجه التزام قراردادی، یا اجرت المثل ایام تصرف را مطالبه کرد. تنظیم درست خواسته ها و محاسبه دقیق خسارات، یکی از نقاط حساس پرونده است.
مطالبه اجرت المثل و اجور معوقه
اگر ملک در اختیار دیگری بوده و از منافع آن استفاده شده، یا اجاره پرداخت نشده، می توان مطالبه اجرت المثل یا اجور معوقه را پیگیری کرد. اینجا هم رابطه قراردادی، مدت تصرف، و نحوه کارشناسی اهمیت دارد.
رایج ترین دعاوی ملکی کیفری (وقتی موضوع جرم می شود)
فروش مال غیر
یکی از پرونده های سنگین ملکی، «فروش مال غیر» است؛ یعنی کسی ملکی را که مالک آن نیست (یا اختیار فروش ندارد) به دیگری می فروشد. این موضوع معمولاً ابعاد کیفری دارد و در کنار آن، خریدار باید مسیر حقوقی برای ابطال معامله و جبران خسارت را نیز پیگیری کند.
کلاهبرداری ملکی
کلاهبرداری در حوزه ملک می تواند با تبلیغات دروغین، معرفی ملک غیرواقعی، دریافت پول با وعده های ناممکن، یا پنهان کردن عیب های اساسی رخ دهد. در چنین شرایطی، جمع آوری ادله (پیام ها، رسیدها، شهادت، گزارش ها) از همان ابتدا بسیار مهم است.
جعل سند و استفاده از سند مجعول
تغییر در اسناد، دستکاری مبایعه نامه، جعل امضا، یا ارائه سند مجعول برای تصرف یا انتقال ملک، می تواند پرونده کیفری ایجاد کند. اما معمولاً هم زمان باید اقدامات حقوقی برای جلوگیری از انتقال، توقف عملیات، یا ابطال آثار حقوقی نیز انجام شود.
در پرونده های کیفری ملکی، اقدام عجولانه و بدون برنامه می تواند باعث از دست رفتن فرصت ها شود. معمولاً بهترین کار، دریافت راهنمایی از یک تیم خدمات حقوقی با تجربه در پرونده های ملکی است تا هم مسیر کیفری و هم مسیر حقوقی هماهنگ و هدفمند پیش برود.
دعاوی ملکی ثبتی و اهمیت امور ثبتی
بسیاری از اختلافات ملکی، در ظاهر «دادگاهی» به نظر می رسند اما ریشه آن ها در ثبت و سند رسمی است. برای همین، مفهوم امور ثبتی در دعاوی ملکی یک ستون اصلی محسوب می شود. حتی در دعوای حقوقی، اگر وضعیت ثبتی ملک درست بررسی نشود، ممکن است پرونده به بن بست بخورد.
نمونه هایی از موضوعات ثبتی: اشتباه در مشخصات سند، اختلاف در حدود و مساحت، تعارض اسناد، مسائل مربوط به تفکیک و صورت مجلس، اختلافات اجرای ثبت در املاک در رهن، و اعتراضات ثبتی در مراحل خاص.
اگر پرونده شما به سند، ثبت، یا عملیات اجرای ثبت گره خورده، بهتر است از مسیر تخصصی امور ثبتی وارد شوید تا تصمیم شما بر اساس واقعیت های ثبتی باشد، نه صرفاً حدس و تجربه های پراکنده.
نقش قراردادهای ملکی در شکل گیری دعاوی
بخش زیادی از دعاوی ملکی از یک قرارداد شروع می شود؛ قراردادی که شاید ساده نوشته شده، یا بندهای حیاتی در آن نیامده، یا ضمانت اجراها مبهم است. قراردادهای رایج ملکی شامل مبایعه نامه، اجاره، مشارکت در ساخت، پیش فروش، صلح، هبه، رهن و قراردادهای پیمانکاری مرتبط با ملک است.
در بسیاری از پرونده ها، دعوا نه بر سر اصل مالکیت، بلکه بر سر «تفسیر قرارداد»، «اثبات پرداخت ها»، «موعد تحویل»، «وجه التزام»، «فسخ»، «خیارات»، و «تعهدات تکمیلی» ایجاد می شود. برای همین، هم در زمان تنظیم قرارداد و هم هنگام اختلاف، حضور وکیل قراردادها می تواند از تبدیل یک اختلاف کوچک به یک دعوای بزرگ جلوگیری کند.
اگر درگیر اختلاف بر سر بندهای قرارداد، خسارت ها یا تعهدات هستید، خدمات تخصصی قراردادها معمولاً کمک می کند هم راهکارهای مذاکره و سازش بررسی شود و هم اگر لازم شد، عنوان صحیح دعوا و خواسته ها درست انتخاب گردد.
وکیل حقوقی در دعاوی ملکی چه کاری انجام می دهد؟
در پرونده های ملکی، اشتباهات معمولاً از همان قدم اول شروع می شود: انتخاب عنوان دعوا، مرجع صالح، خواسته ها، و نوع دلایل. یک وکیل حقوقی باتجربه در دعاوی ملکی معمولاً این کارها را انجام می دهد:
- تحلیل وضعیت مالکیت، تصرف، قرارداد و اسناد (قولنامه/سند رسمی/پیوست ها)
- تشخیص اینکه مسیر پرونده حقوقی است یا کیفری یا ثبتی (یا ترکیبی)
- انتخاب مرجع صالح و جلوگیری از رد دعوا به دلیل اشتباه در صلاحیت
- تنظیم دادخواست/شکواییه با خواسته های دقیق و قابل اجرا
- پیشنهاد اقدامات فوری مثل دستور موقت، تأمین دلیل، تأمین خواسته
- مدیریت کارشناسی، ایراد به نظریه کارشناسی، و تکمیل ادله
- پیگیری اجرای حکم و جلوگیری از اطاله در مرحله اجرا
اگر قصد دارید پرونده را اصولی شروع کنید، استفاده از خدمات حقوقی باعث می شود از همان ابتدا مسیر درست انتخاب شود و از هزینه های اضافی جلوگیری گردد.

مراحل کلی پیگیری دعاوی ملکی (قدم به قدم)
گام اول: تعیین موضوع دقیق اختلاف
آیا اختلاف بر سر مالکیت است یا تصرف؟ آیا قرارداد دارید؟ سند رسمی وجود دارد یا قولنامه؟ طرف مقابل فقط حاضر به انجام تعهد نیست یا رفتار او جنبه جرم دارد؟ پاسخ این سؤال ها مشخص می کند مسیر شما به کدام شاخه می رود.
گام دوم: جمع آوری و دسته بندی مدارک
مدارک معمولاً شامل سند رسمی، مبایعه نامه/اجاره نامه، رسیدهای پرداخت، پیامک ها و چت ها، شهادت شهود، استعلام ها، کروکی و نقشه، گزارش کلانتری، و نظریه کارشناس (در صورت وجود) است. هرچه مدارک از ابتدا منظم تر باشد، پرونده سریع تر و قوی تر پیش می رود.
گام سوم: انتخاب مرجع صالح
برخی پرونده ها در دادگاه عمومی حقوقی مطرح می شود، برخی در شورای حل اختلاف (در محدوده صلاحیت آن)، برخی در دادگاه کیفری، برخی در اداره ثبت و هیأت های مربوط، و برخی در دیوان عدالت اداری (وقتی طرف دعوا یا موضوع مرتبط با تصمیمات اداری باشد). اشتباه در این مرحله می تواند باعث رد دعوا یا اتلاف زمان شود.
گام چهارم: تنظیم دادخواست یا شکواییه
نوشتن متن دادخواست فقط «شرح ماجرا» نیست. باید خواسته ها دقیق، قابل اجرا و متناسب با قوانین باشد. مثلاً اگر هدف شما گرفتن سند است، صرفاً «اثبات مالکیت» ممکن است کافی نباشد و باید «الزام به تنظیم سند رسمی» و خواسته های تکمیلی هم مطرح شود.
گام پنجم: اقدامات فوری برای جلوگیری از ضرر
در برخی پرونده ها، اگر سریع اقدام نکنید طرف مقابل ممکن است ملک را منتقل کند، تغییرات فیزیکی ایجاد کند، یا اموال را خارج کند. اقداماتی مثل دستور موقت، تأمین خواسته، یا تأمین دلیل می تواند جلوی خسارت را بگیرد. این بخش معمولاً به تجربه و تشخیص سریع نیاز دارد.
گام ششم: رسیدگی، کارشناسی و دفاع
بسیاری از پرونده های ملکی به کارشناسی می رسد؛ به خصوص در موضوعاتی مثل حدود، مساحت، اجرت المثل، خسارت ها، یا کیفیت اجرای تعهدات قراردادی. آشنایی با نحوه اعتراض به نظریه کارشناسی، درخواست هیأت کارشناسی، و ارائه مستندات تخصصی نقش مهمی در نتیجه دارد.
گام هفتم: اجرای حکم یا پیگیری نتیجه ثبتی
گرفتن حکم پایان کار نیست. اجرای حکم (مثل خلع ید، تخلیه، تحویل، انتقال سند) مرحله ای است که اگر درست مدیریت نشود، پرونده عملاً معطل می ماند. در امور ثبتی نیز پیگیری اجرای ثبت یا اقدامات اداری مرتبط اهمیت دارد.
مدارک مهم در دعاوی ملکی (چه چیزهایی معمولاً تعیین کننده هستند؟)
هر پرونده مدارک خاص خودش را دارد، اما در عمل این موارد بیشترین اثر را دارند:
- سند رسمی یا مدارک مالکیت معتبر (در صورت وجود)
- قراردادها و توافقات مکتوب (مبایعه نامه، اجاره نامه، مشارکت در ساخت، پیش فروش)
- رسیدهای بانکی، چک ها، فیش ها و هر مدرک پرداخت
- مکاتبات، پیامک ها، چت ها و اقرارهای احتمالی
- استعلام های ثبتی، پایان کار، صورت مجلس تفکیکی، پروانه ساخت
- گزارش های کلانتری یا صورت جلسه های رسمی (در دعاوی تصرف)
- نقشه UTM، کروکی، تصاویر و مستندات مربوط به حدود و وضعیت ملک
در پرونده هایی که سند رسمی وجود ندارد یا وضعیت ثبت پیچیده است، نقش مشاوره امور ثبتی برای فهم واقعیت ثبتی ملک و انتخاب دعوای درست بسیار مهم می شود.
اشتباهات رایج در دعاوی ملکی (و راه جلوگیری)
اشتباه ۱: انتخاب عنوان دعوای نادرست
بسیاری از افراد به جای «الزام به تنظیم سند رسمی»، «اثبات مالکیت» مطرح می کنند یا به جای «خلع ید»، «رفع تصرف» می روند. عنوان دعوا باید دقیقاً متناسب با وضعیت مالکیت و تصرف و مدارک باشد. بهترین راه جلوگیری، تحلیل پرونده توسط وکیل حقوقی است.
اشتباه ۲: بی توجهی به امور ثبتی و استعلام ها
بدون بررسی بازداشت بودن ملک، در رهن بودن، تعارض سند، یا مشکلات ثبتی، ممکن است حکم بگیرید اما قابل اجرا نباشد. بسیاری از پرونده ها با یک استعلام و بررسی ثبتی دقیق از ابتدا قابل پیشگیری است.
اشتباه ۳: قراردادهای ضعیف و مبهم
قراردادهای دستی بدون ضمانت اجرا، بدون تعیین تکلیف خسارت، بدون تعریف دقیق تعهدات و زمان بندی، پرونده را سخت می کند. اگر هنوز در مرحله معامله هستید، تنظیم حرفه ای متن قرارداد می تواند شما را از دعوای چندساله نجات دهد.
اشتباه ۴: اقدام دیرهنگام برای دستور موقت یا تأمین خواسته
برخی خسارت ها قابل جبران نیست. اگر احتمال انتقال ملک یا تخریب یا تغییر وضعیت وجود دارد، باید سریع اقدام کرد. تشخیص زمان مناسب برای اقدام فوری، تجربه می خواهد.
هزینه ها و زمان رسیدگی در دعاوی ملکی
مدت زمان رسیدگی به دعاوی ملکی به عوامل زیادی بستگی دارد: نوع دعوا (حقوقی/کیفری/ثبتی)، تعداد طرفین، میزان پیچیدگی مدارک، نیاز به کارشناسی، و میزان همکاری یا مقاومت طرف مقابل. در عمل، پرونده های ملکی ساده ممکن است در چند ماه به نتیجه برسند، اما پرونده های پیچیده یا چندمرحله ای می توانند طولانی تر شوند.
هزینه ها نیز شامل هزینه دادرسی، کارشناسی، ابلاغ ها، و گاهی هزینه های ثبتی یا اجرایی است. اما معمولاً «هزینه اصلی» همان انتخاب اشتباه مسیر است؛ چون باعث چند بار طرح دعوا و چند بار کارشناسی می شود. به همین دلیل، استفاده از مسیر دقیق خدمات حقوقی از ابتدا، اغلب در مجموع به صرفه تر است.
چه زمانی بهتر است به جای دادگاه، مذاکره و سازش را جدی بگیریم؟
همه اختلافات ملکی لزوماً نباید تا آخر در دادگاه ادامه پیدا کند. گاهی با یک مذاکره حرفه ای، تنظیم الحاقیه یا توافق، و گرفتن تضمین مناسب، می توان دعوا را جمع کرد. این موضوع مخصوصاً در پرونده های شراکت، مشارکت در ساخت، و اختلافات خانوادگی بر سر ارث و ملک مشاع بیشتر دیده می شود.
نکته مهم این است که سازش باید «هوشمندانه» باشد: یعنی متن توافق دقیق نوشته شود، ضمانت اجرا داشته باشد، و از نظر قراردادها و امور ثبتی قابل اجرا باشد. در غیر این صورت، سازش ضعیف ممکن است فقط دعوای بعدی را سخت تر کند.
سؤالات پرتکرار درباره دعاوی ملکی
آیا هر اختلاف ملکی به دادگاه حقوقی می رود؟
خیر. برخی اختلافات ثبتی باید ابتدا در مسیر ثبت پیگیری شود و برخی رفتارها جنبه کیفری پیدا می کند. همچنین بعضی اختلافات در محدوده صلاحیت شورای حل اختلاف قرار می گیرد. تشخیص مرجع صالح، بخش مهمی از موفقیت پرونده است.
اگر قولنامه داشته باشیم ولی سند رسمی نباشد، می توان دعوا کرد؟
در بسیاری از موارد بله، اما نوع دعوا و خواسته ها به شرایط پرونده بستگی دارد. گاهی باید الزام به تنظیم سند رسمی مطرح شود، گاهی اثبات وقوع عقد، و گاهی دعوای دیگر. مهم این است که قرارداد، پرداخت ها و شرایط انتقال دقیق بررسی شود.
تفاوت خلع ید با تخلیه چیست؟
تخلیه معمولاً در رابطه موجر و مستأجر و بر اساس قرارداد اجاره مطرح می شود. خلع ید معمولاً زمانی است که تصرف بدون قرارداد و بدون مجوز رخ داده و مالک می خواهد متصرف را خارج کند.
پرونده های ملکی چرا زیاد کارشناسی می شوند؟
چون موضوعات فنی مثل مساحت، حدود، میزان خسارت، اجرت المثل، و ارزش گذاری نیاز به نظر تخصصی دارد. نحوه مدیریت کارشناسی و ارائه مدارک دقیق در نتیجه پرونده اثر زیادی دارد.
جمع بندی: دعاوی ملکی چیست؟
دعاوی ملکی فقط یک عنوان کلی نیست؛ مجموعه ای از پرونده های حقوقی، کیفری و ثبتی است که هر کدام قواعد و مسیر خودش را دارد. اگر اختلاف شما به مالکیت، تصرف، سند، یا قرارداد مربوط است، قبل از هر اقدام باید مشخص شود دقیقاً «موضوع دعوا چیست» و «مرجع صالح کدام است».
در عمل، موفقیت در پرونده های ملکی بیش از هر چیز به سه عامل وابسته است: انتخاب عنوان صحیح دعوا، مدیریت ادله و مدارک، و حرکت هماهنگ بین قراردادها و امور ثبتی. برای همین، بسیاری از افراد از همان ابتدا به یک وکیل حقوقی مراجعه می کنند تا از اشتباهات رایج جلوگیری شود و پرونده با برنامه جلو برود.
اگر بخواهیم این موضوع را کوتاه کنیم: «دعاوی ملکی» یعنی هر اختلافی که سرنوشت ملک شما را تعیین می کند؛ پس ارزش دارد از مسیر درست و با تصمیم های دقیق وارد شوید.